Werklast van een hijsband berekenen: hoek, stropwijze en rekenvoorbeelden

De werklast van een hijsband of rondstrop bereken je door de werklast op het label (de kleur) te vermenigvuldigen met de factor voor de stropwijze: recht 1,0, omsnoerd (gesnoerd) 0,8, als U-basket met evenwijdige poten 2,0, als basket met een hoek β tussen 0° en 45° 1,4 en tussen 45° en 60° 1,0. De uitkomst moet minstens zo groot zijn als het gewicht van de last. Een groene hijsband van 2 ton mag omsnoerd dus 1,6 ton hijsen en in een basket met een hoek β van 50° nog maar 2,0 ton. Boven β = 60° geeft de belastingtabel geen werklast meer.

Wat staat er op een hijsband en wat betekent de werklast?

Op elke hijsband (EN 1492-1) en rondstrop (EN 1492-2) staat de werklast (WLL) voor een rechte hijs: één band of strop die verticaal tussen haak en last hangt. De kleur geeft dezelfde werklast aan, zodat je hem ook van afstand herkent. De hijsbanden en rondstroppen van Hef en Hijs Online zijn gemaakt van 100% polyester en hebben een veiligheidsfactor van 7:1. Die factor is de marge tussen werklast en breukbelasting. Je mag hem nooit meerekenen: de werklast is het maximum.

Zodra je de band anders gebruikt dan recht, verandert de last die hij mag dragen. Een omsnoering knikt de band, waardoor hij minder mag hebben. Een basket verdeelt de last over twee delen, waardoor hij meer mag hebben, zolang de hoek klein blijft. Daarom werk je altijd met de factor voor de stropwijze.

Welke factor hoort bij welke stropwijze?

De belastingtabel bij onze hijsbanden en rondstroppen geeft per kleur de werklast in ton voor elke stropwijze. Hieronder de vijf meest gebruikte. De hoek β is de hoek tussen een poot en de verticaal.

Vanaf 10 ton zijn alle stroppen oranje. Lees bij oranje dus altijd het label. De volledige tabel, ook voor 15, 20 en 25 ton, staat in de belastingtabel (pdf).

Waarom mag een hijsband minder als de hoek groter wordt?

Hangt een last aan twee poten, dan draagt elke poot niet alleen een deel van het gewicht, maar trekt hij ook zijwaarts. De kracht per poot is (G / 2) / cos β. Bij β = 0° is dat de helft van de last, bij 45° 0,71 keer de last en bij 60° de volledige last. Bij 60° draagt elke poot dus evenveel als wanneer je de last aan één band zou hangen.

De tabel rekent per hoekbereik met de ongunstigste waarde. Tussen 0° en 45° geldt factor 1,4, tussen 45° en 60° factor 1,0. De richtlijn van de LEEA (de Britse brancheorganisatie voor hijsmiddelen) is strenger: houd de hoek tussen twee poten tussen 30° en 90° en een basket niet boven 90°. Dat komt overeen met β tot 45°.

Hoe bepaal je de hoek zonder hoekmeter?

Meet de afstand tussen de twee hijspunten (a) en de lengte van één poot (L), van haak tot hijspunt. Met sin β = (a / 2) / L reken je de hoek uit. In de praktijk volstaan drie ijkpunten:

Is de afstand tussen de hijspunten groter dan 1,73 keer de lengte van een poot, dan is de band te kort. Kies een langere band, zodat de hoek kleiner wordt.

Hoe bereken je de werklast? Vier rekenvoorbeelden

1. Recht, kist van 1.500 kg. Eén band verticaal: factor 1,0. Een hijsband van 2 ton (2,0 t) is voldoende.
2. Omsnoerd, dezelfde kist van 1.500 kg. 2,0 t × 0,8 = 1,6 t. Dat is genoeg. Een paarse band van 1 ton mag omsnoerd maar 0,8 t en valt af.
3. Basket, buizenbundel van 2.600 kg, β ongeveer 30°. 2,0 t × 1,4 = 2,8 t. De groene rondstrop van 2 ton volstaat.
4. Dezelfde bundel met een te korte strop, β ongeveer 50°. Nu geldt factor 1,0: 2,0 t × 1,0 = 2,0 t. Dat is te weinig voor 2.600 kg. Kies een langere strop, zodat β onder 45° komt, of een band van 3 ton (3,0 t × 1,0 = 3,0 t).

Gebruik je een stel met meer poten en hang je niet alle poten in, verlaag de werklast dan naar verhouding. Eén poot van een tweesprongs stel mag de helft, drie poten van een viersprongs stel driekwart.

Waar let je op bij omsnoeren?

Bij een omsnoering (choke) gaat de band door zijn eigen lus om de last. De factor is 0,8: de werklast daalt met 20%. Laat de lus zijn natuurlijke hoek van ongeveer 120° aannemen en trek hem niet met kracht strak; dan ontstaat wrijving in de band. Zorg dat de naad in het rechte deel van de band ligt, niet op de haak of in de knik.

Stappenplan: zo kies je de juiste hijsband

1. Bepaal het gewicht van de last en waar het zwaartepunt ligt. Het hijspunt moet boven het zwaartepunt komen.
2. Kies de stropwijze: recht, omsnoerd of basket.
3. Meet of schat de hoek β. Blijf bij voorkeur onder 45°; boven 60° hijs je niet.
4. Vermenigvuldig de werklast van de band met de factor. De uitkomst moet minstens het gewicht van de last zijn.
5. Controleer de band voor gebruik: leesbaar label, geen sneden, schuurplekken, losse of beschadigde naden, brand-, hitte- of chemische schade.
6. Bescherm de band tegen scherpe randen en hoeken met kantbescherming of een beschermhuls.
7. Maak een proefhijs: til de last net los en controleer of hij stabiel en in balans hangt.

Veelgestelde vragen

Mag ik een hijsband knopen om hem korter te maken?

Nee. De LEEA-instructie voor hijsbanden verbiedt knopen, inkorten of in elkaar draaien. Kies een band met de juiste lengte.

Mag ik de veiligheidsfactor 7:1 meerekenen?

Nee. De veiligheidsfactor is de marge tot de breukbelasting. De werklast op het label, vermenigvuldigd met de factor voor de stropwijze, is het maximum.

Gelden dezelfde factoren voor hijsbanden en rondstroppen?

Ja. In onze belastingtabel staan hijsbanden (EN 1492-1) en rondstroppen (EN 1492-2) met dezelfde kleuren, werklasten en factoren naast elkaar.

Bij welke temperatuur kun je een polyester hijsband gebruiken?

Volgens EN 1492-1 van -40 °C tot 100 °C. De LEEA adviseert onder 0 °C en boven 80 °C eerst de leverancier te raadplegen.

Wanneer moet een hijsband uit gebruik?

Bij een onleesbaar label, sneden, schuurplekken, losse of beschadigde naden, hitte-, brand- of chemische schade, verwering door zonlicht of beschadigde eindbeslagen. Laat de band dan beoordelen door een deskundige.

Verder lezen en producten

• Hijsbanden van 1 tot 10 ton, lus-lus
• Rondstroppen van 1 tot 25 ton
• Hijsband 2 ton en rondstrop 2 ton
• Sluitingen om banden aan hijspunten te koppelen
• Keuringen en inspecties van hijsmiddelen
• Kennisbank: Machineverordening 2027: wat verandert er voor hijsmiddelen en takels?

Bronnen: belastingtabel hijsbanden en rondstroppen (pdf bij de producten van Hef en Hijs Online), productgegevens hijsbanden EN 1492-1 en rondstroppen EN 1492-2, LEEA Instructions for the safe use of Flat Woven Webbing Slings (SI 3.3) en General Purpose Slinging Practice (SI GSP 1.1). Foto's: NASA/Jim Grossmann (publiek domein, via Wikimedia Commons), productfoto en schema Hef en Hijs Online. Laatst gecontroleerd op 12 november 2026. Dit artikel vervangt de gebruiksaanwijzing en het label van je hijsband of rondstrop niet.